Gdzie wymagane są hydranty? To warto wiedzieć!

Hydranty należą do najważniejszych elementów infrastruktury przeciwpożarowej. Służą zapewnieniu wody do celów przeciwpożarowych, umożliwiają szybki pobór wody, a ich prawidłowe rozmieszczenie, oznakowanie i utrzymanie w pełnej sprawności decyduje o skuteczności działań ratowniczych. W Polsce kwestię tego, gdzie są wymagane hydranty, regulują dwa kluczowe akty prawne: rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 24 lipca 2009 r. oraz rozporządzenie z dnia 7 czerwca 2010 r. dotyczące zasad ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.

W niniejszym artykule szczegółowo omawiamy wymagania dla hydrantów zewnętrznych, hydrantów nadziemnych, hydrantów wewnętrznych, parametry techniczne, odległości, a także zasady obowiązujące na terenach zabudowy, w strefach pożarowych, obiektach produkcyjnych i magazynowych.

1. Podstawy prawne instalowania hydrantów w Polsce

Głównymi dokumentami, które regulują zakres stosowania i rozmieszczania hydrantów, są:

Rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych

Dokument ten określa:

• zasady budowy sieci wodociągowej przeciwpożarowej,
• warunki, jakie musi spełniać przeciwpożarowe zaopatrzenie wodne,
• wymagania dotyczące hydrantów zewnętrznych,
• sposób prowadzenia i utrzymywania dróg pożarowych,
• parametry techniczne instalacji służących do zewnętrznego gaszenia pożaru.

Rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

Reguluje:

• stosowanie hydrantów wewnętrznych,
• rozmieszczanie hydrantów na każdej kondygnacji,
• zasady ich użytkowania i konserwacji,
• wymagania dotyczące stref pożarowych zakwalifikowanych jako produkcyjne lub magazynowe.

Oba akty wyznaczają pełny zakres obowiązków dla właścicieli, zarządców i inwestorów w zakresie przeciwpożarowego wyposażenia obiektów.

2. Gdzie są wymagane hydranty zewnętrzne?

Zgodnie z przepisami z 2009 r., hydranty zewnętrzne umieszcza się na terenach, na których wymagane jest przeciwpożarowe zaopatrzenie wodne. Obejmują one:

• teren zabudowy mieszkaniowej,
• teren przedsiębiorstw i zakładów pracy,
• obiekty usługowe i przemysłowe,
• obszary produkcyjne i magazynowe,
• obszary o zwartej zabudowie,
• teren jednostki osadniczej.

Hydranty zewnętrzne powinny być zainstalowane:

1. Wzdłuż sieci wodociągowej przeciwpożarowej, zgodnie z zasadą, że sieci wodociągowej przeciwpożarowej stosuje się wszędzie tam, gdzie wymagane jest zasilanie obiektów w wodę do celów przeciwpożarowych.
2. W miejscach umożliwiających pobór wody dla jednostek ochrony przeciwpożarowej.
3. W odległości zapewniającej ochronę chronionego obiektu budowlanego.

Hydranty zewnętrzne umieszcza się także przy drogach, zachowując odległość od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi, zgodną z parametrami wskazanymi w rozporządzeniu.

3. Odległości i zasady lokalizacji hydrantów zewnętrznych

Zgodnie z § 11 rozporządzenia z 24 lipca 2009 r.:

Hydranty zewnętrzne umieszcza się:

• nie dalej niż 75 m od ściany chronionego budynku,
• nie bliżej niż 5 m od ściany,
• tak, aby umożliwić swobodny dostęp oraz podłączenie linii gaśniczych.

Te parametry mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i dla możliwości prowadzenia działań ratowniczych przy zewnętrznym gaszeniu pożaru.

Hydranty zewnętrzne zainstalowane na sieciach wodociągowych:

• powinny zapewniać odpowiednią wydajność,
• muszą posiadać określoną średnicę nominalną, najczęściej DN 80,
• muszą spełniać wymagania dotyczące ciśnienia oraz przepływu.

4. Hydranty zewnętrzne nadziemne i podziemne – gdzie stosować?

Z przepisów bezpośrednio wynika, że:

• stosowanie hydrantów zewnętrznych nadziemnych jest preferowane,
• dopuszcza się instalowanie hydrantów podziemnych wyłącznie wtedy, gdy nie ma możliwości zastosowania hydrantów nadziemnych.

Hydranty nadziemne stosuje się:

• na terenach miejskich i przemysłowych,
• wzdłuż ulic, alej i dróg technologicznych,
• w pobliżu obiektów o dużej powierzchni,
• tam, gdzie wymagany jest szybki dostęp dla jednostek PSP i OSP.

Hydranty podziemne mogą być instalowane:

• na drogach o dużym zagęszczeniu ruchu,
• tam, gdzie hydrant nadziemny mógłby stanowić przeszkodę,
• na terenach, gdzie wymagana jest odporność na uszkodzenia mechaniczne.

5. Wydajność hydrantów zewnętrznych

Rozporządzenie szczegółowo określa:

• wydajność nominalną hydrantu zewnętrznego – wynosi ona co najmniej 10 dm³/s dla hydrantów zewnętrznych na terenach miejskich oraz 5 dm³/s w strefach o zabudowie rozproszonej,
• maksymalne ciśnienie hydrostatyczne,
• warunki techniczne, jakie musi spełniać magistralny przewód wodociągowy przeciwpożarowy.

Wynika z tego, że wydajność hydrantów wewnętrznych oblicza się tak, by zapewnić ciągłe i skuteczne gaszenie pożaru na całym obszarze chronionym.

6. Hydranty wewnętrzne – gdzie są obowiązkowe?

Rozporządzenie z 2010 r. wyraźnie wskazuje, że hydranty wewnętrzne są wymagane w:

• budynkach handlowych,
• garażach wielopoziomowych (jeśli nie dotyczą wolno stojących garaży),
• budynkach użyteczności publicznej,
• obiektach zakładów pracy zaliczonych do zagrożenia pożarowego,
• strefach pożarowych zakwalifikowanych jako produkcyjne lub magazynowe,
• pomieszczeniach magazynowych o określonej powierzchni,
• pomieszczeniach produkcyjnych,
• garażach podziemnych (z wyłączeniem wyjątków w rozporządzeniu).

Hydranty wewnętrzne montuje się na:

• każdej kondygnacji budynku wysokiego,
• każdej kondygnacji budynku innego niż mieszkalny, jeśli spełnia on kryteria powierzchniowe,
• każdej kondygnacji, jeśli budynek posiada określoną liczbę użytkowników lub określoną klasę odporności pożarowej.

W budynkach wysokich stosuje się przeważnie hydranty o średnicy nominalnej DN 25.

7. Rozmieszczenie hydrantów wewnętrznych

Kluczową zasadą jest to, że:

zasięg hydrantów wewnętrznych rozmieszczonych w obiekcie musi pokrywać całą strefę pożarową.

Dlatego:

• hydrant powinien być umieszczony tak, aby wąż mógł dotrzeć do każdego punktu danej kondygnacji,
• zainstalowane hydranty wewnętrzne muszą być zlokalizowane na drogach komunikacji ogólnej, w pobliżu klatek schodowych,
• dopuszcza się montaż w przedsionkach przeciwpożarowych, jeśli ułatwia to dostęp i zwiększa bezpieczeństwo użytkowania.

8. Obiekty, które muszą być zabezpieczone hydrantami

Zgodnie z przepisami, hydranty (zewnętrzne i wewnętrzne) muszą być stosowane w następujących obszarach:

1. Obiekty budowlane o dużej powierzchni użytkowej

W tym:

• centra handlowe,
• magazyny logistyczne,
• hale produkcyjne,
• budynki biurowe powyżej określonej powierzchni.

2. Strefy pożarowe produkcyjne i magazynowe

Wymagają między innymi:

• zapewnienia minimalnego poziomu wody do celów przeciwpożarowych,
• instalacji hydrantów, jeśli strefa przekracza limity powierzchniowe określone w rozporządzeniu.

3. Garaże wielostanowiskowe

Z wyjątkiem garaży wolno stojących, na które nie dotyczą wolno stojących garaży.

4. Obiekty, w których przebywa duża liczba użytkowników

• szkoły,
• obiekty sportowe,
• dworce,
• obiekty widowiskowe.

5. Budynki wysokie i wysokościowe

W szczególności:

• każdej kondygnacji budynku wysokiego,
• każdej kondygnacji położonej powyżej określonego poziomu terenu.

9. Obowiązki właścicieli i zarządców

Każdy właściciel obiektu musi zapewnić:

• prawidłowe rozmieszczenie hydrantów,
• ich stałą sprawność techniczną,
• utrzymanie ciśnienia oraz przepływu,
• dostępność hydrantów w wymiarach zapewniających swobodny dostęp jednostek PSP.

Rozporządzenie nakłada obowiązki na właściciela sieci wodociągowej przeciwpożarowej, który odpowiada za stan i działanie hydrantów w przestrzeni publicznej.

10. Podsumowanie – gdzie są wymagane hydranty i dlaczego to tak ważne?

Hydranty – zarówno zewnętrzne, jak i wewnętrzne – pełnią kluczową rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa pożarowego. W Polsce szczegółowo reguluje to rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 24 lipca 2009 r. oraz rozporządzenie z dnia 7 czerwca 2010 r. To właśnie one określają, gdzie są wymagane hydranty, jakie parametry muszą spełniać, gdzie mogą być instalowane i w jakich obiektach ich stosowanie jest obowiązkowe.

Właściwe zastosowanie tych przepisów zapewnia bezpieczeństwo użytkownikom budynków, ułatwia działania ratownicze i pozwala na szybki dostęp do wody do celów przeciwpożarowych w przypadku pożaru.

Hydranty są nieodłącznym elementem systemu ochrony przeciwpożarowej, a ich rola – zarówno w sieciach wodociągowych przeciwpożarowych, jak i instalacjach wewnętrznych – pozostaje kluczowa dla bezpieczeństwa obywateli i funkcjonowania całej infrastruktury.